Uczniowie o św. Janie Pawle II

 Jan Paweł II był wielki, jako papież i jako człowiek.. To najwybitniejsza postać współczesnego świata. Był wielkim autorytetem, a zarazem osobą godną do naśladowania. Jako papież, potrafił w niezwykły sposób jednoczyć się z młodzieżą, którą nazywał nadzieją Kościoła. Rozumiał młodzież, a ona z kolei doceniała treść jego słów. Apelował też do młodych: „Musicie od siebie wymagać, nawet wówczas, gdyby inni od was nie wymagali”. Nikt nie był mu obcy, ani obojętny. Spotykał się z ludźmi chorymi i niepełnosprawnymi, z głowami państw, a także przedstawicielami innych wyznań i religii. Zabiegał o godność człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci. Walczył o pokój i sprawiedliwość. Nie jest tajemnicą, że kochał Boga, ludzi i ziemię wraz z tym wszystkim co ją napełnia. Napisy na transparentach i okrzyki pielgrzymów: „ Santo subito” oznaczają, że Jan Paweł II jest coraz bliżej chwały ołtarza. Nie ma i długo nie będzie na świecie postaci, która tak bardzo i jednoznacznie połączyłaby miliony ludzi w uznaniu swojej wielkości i autorytetu.

Klaudia

Jan Paweł II, był człowiekiem nie tylko wielkiej wiary, ale przede wszystkim wielkiego serca. Dla mnie był to człowiek, z którego powinniśmy brać przykład, swoim przykładem uczył jak w dzisiejszych czasach powinno się nosić swój krzyż. Pełnił do końca życia swą służbę nawet jak był bardzo chory. Chciał aby to, kto jest wyznawcą innej religii, nie dzieliło ludzi. Abyśmy pamiętali, że jesteśmy braćmi, a naszą wspólną cechą jest prawdziwe człowieczeństwo.

Izabela

Cieszę się, że Jan Paweł II jest patronem naszej szkoły, ponieważ człowiek ten jest osobą godną naśladowania i autorytetem dla ludzi na całym świecie. Jan Paweł II nauczał tak pięknie, że każde jego słowo zasiewało w naszych sercach miłość. Przypominał abyśmy mierzyli człowieka miarą serca i ducha. Zadziwiająco nauczał, jak wierzyć oraz jak kochać. „Nie bój się, nie lękaj, wypłyń na głębie!” – te słowa widnieją na naszej tablicy i przypominają, by nie bać się i nie poddawać w trudnych chwilach, a nawet w cierpieniu. Jan Paweł II jest, był i zawsze będzie w sercach każdego człowieka. Papież kochał wszystko, cały świat, pragniemy uczyć się od niego tej miłości.

Natalia

Jan Paweł II przez całe swe życie troszczył się o innych ludzi, zawsze o nich pamiętał, modlił się za nich, a oni odpłacili mu się wdzięcznością, szacunkiem oraz uznali go za swój autorytet. Ludzie pamiętają Jana Pawła II, jako osobę zawsze uśmiechniętą, pomocną będącą wzorem do naśladowania. Nie zaprzestał swoich pielgrzymek, nawet, gdy był starszy, chory. Chciał przebywać z ludźmi, rozmawiać z nimi. Na pogrzeb papieża przybyło wiele milionów ludzi. Nawet teraz po śmierci, ludzie na całym świecie jednoczą się w modlitwie. Myślę, że Jan Paweł II na zawsze pozostanie w sercach i pamięci ludzi.

Karolina

Podziwiam Jana Pawła II za to, że był zadziwiającym, wspaniałym, mądrym człowiekiem i miał dobre serce. Bardzo kochał przyrodę. On wymyślił Światowe Dni Młodzieży, gdyż młodych szczególnie lubił. Jan Paweł II dla mnie był i jest wielki, ponieważ jest niezastąpiony. Cieszę się, że właśnie Jan Paweł II to patron naszej szkoły.

Aleksandra

Bibliografia:

 

• Jan Paweł II, „Wstańcie, chodźmy!”, Kraków 2004.
• Jan Paweł II, „Dar i tajemnica”, 1996.
• A. Boniecki, „Kalendarium życia Karola Wojtyły”, Kraków 1983.
• A. Jackowski, I. Sołjan, „Leksykon pielgrzymek Jana Pawła II”, Kraków 2000.
• R. Jochymek, „Poprzez moich przodków”, [w:] red. T. Borutka, Ks. K. Wojtyła, „Z waszą ziemią związany byłem od dzieciństwa. Związki rodzinne, turystyczne i pastoralne z diecezją bielsko-żywiecką”, Kraków 2007.
• B. Lecomte, „Pasterz”, Kraków 2006.
• J. Machniak, „Słowo od Redakcji”, [w:] „Św. Jan od Krzyża w recepcji Karola Wojtyły – Jana Pawła II”, Kraków 2008.
• A. Tornielli, „Santo subito. Tajemnice świętości Jana Pawła II”, Kraków 2009.
• „Miesięcznik Postulacji do spraw beatyfikacji i kanonizacji Sługi Bożego Jana Pawła II”, numer specjalny.
• G. Weigel, „Świadek nadziei”, Kraków 2005.

Materiał został udostępniony dzięki uprzejmości Centrum Jana Pawła II – Nie lękajcie się!
Życiorys Karola Wojtyły opracowała p. Katarzyna Wilczek.

DROGA DO ŚWIĘTOŚCI JANA PAWŁA II

 Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia 2005 roku o godzinie 21:37 po długiej chorobie. Jego pogrzeb odbył się 6 dni później. 1 maja 2011, podczas uroczystej mszy świętej na placu św. Piotra, jego następca, papież Benedykt XVI dokonał jego beatyfikacji. Już trzy lata później, 27 kwietnia 2014 błogosławieni Jan Paweł II i Jan XXIII zostali ogłoszeni świętymi i włączeni w poczet świętych Kościoła katolickiego. Wtedy też Papież Franciszek ogłosił św. Jana Pawła II patronem rodzin. Dziedzictwo Papieża Polaka pozostało z wiernymi i wciąż jest żywe.

Bazylika w Wadowicach udekorowana z okazji kanonizacji Jana Pawła II. Obok dom, w którym na świat przyszedł Karol Wojtyła.
Fot. BPN.

PODRÓŻE APOSTOLSKIE JANA PAWŁA II

 Nie ulega wątpliwości, że jednym z najważniejszych wyróżników pontyfikatu Jana Pawła II były jego podróże apostolskie. W całej historii Kościoła nie zdarzyły się wcześniej tak liczne pielgrzymki papieskie. Tę długowieczną tradycję braku podejmowania przez papieży podróży apostolskich przerwał dopiero Jan XXIII (28 października 1958 – 3 czerwca 1963), który udał się do Loreto, a także do Asyżu z okazji jubileuszu 750-lecia zakonu franciszkańskiego. Z kolei papież Paweł VI odbył 9 zagranicznych podróży, m.in. do Izraela, Jerozolimy, Kolumbii, Ugandy, Australii, Portugalii, Turcji, Szwajcarii a także do Iranu, Pakistanu, Filipin, Indonezji, Hongkongu, Sri Lanki.

Natomiast pontyfikat Jana Pawła II był prawdziwym przełomem w tym zakresie. Według oficjalnych danych odbył on w sumie 104 zagraniczne pielgrzymki oraz około 145 podróży na terenie Włoch. Jako Biskup Rzymu zwizytował 317 z 333 rzymskich parafii. Podaje się, że w ramach samych pielgrzymek odbytych we Włoszech Papież wygłosił około 906 przemówień.

Podczas podróży zagranicznych Jan Paweł II odwiedził 130 krajów i ok. 900 miejscowości, wygłosił ponad 2400 przemówień. Niektóre kraje odwiedził kilkakrotnie m. in. Polskę, Francję, USA, Meksyk, Hiszpanię, Portugalię. Łączna długość jego pielgrzymkowych dróg wyniosła ok. 1 mln 700 tys. km Długość ta odpowiada trzykrotnej odległości między Ziemią a Księżycem lub prawie 30-krotnemu obiegnięciu Ziemi wokół równika. Poza Watykanem Ojciec Święty spędził w sumie ponad dwa lata swego 26-letniego pontyfikatu.

Spotkanie papieża Jana Pawła II z wiernymi w Gębarzewie pod Gnieznem podczas I pielgrzymki do Polski
Zdjęcie z serwisu www.szukajwarchiwach.gov.pl.

Pierwszą zagraniczną pielgrzymką Jana Pawła II była podróż na Dominikanę, do Meksyku i na Bahama w styczniu 1979 roku. Ostatnią zaś była pielgrzymka do Lourdes 15 i 16 sierpnia 2004 roku.

Warto podkreślić, że każdą z wizyt Ojciec Święty rozpoczynał od ucałowania ziemi. Gest ten wyrażał głęboki szacunek Papieża dla wszystkich jej mieszkańców. Witającym go rzeszom przedstawiał się jako „Papież – Pielgrzym”. Każda jego podróż, oprócz szczególnych motywów, na przykład takich jak jubileuszowe obchody, beatyfikacje, kanonizacje czy Światowe Dni Młodzieży, miała na celu spotkanie się z wiernymi Kościoła lokalnego oraz umocnienie braci w wierze. Kulminacyjnym momentem każdej z pielgrzymek była celebracja Mszy Świętej, na zakończenie której Jan Paweł II zawierzał dany naród Matce Bożej. Niemalże stałym elementem każdej podróży były spotkania ekumeniczne, a także spotkania z młodzieżą.

ZAMACH NA JANA PAWŁA II I MOC PRZEBACZENIA

 13 maja 1981 roku na Placu św. Piotra Jan Paweł II został postrzelony przez tureckiego zamachowca Mehmeta Ali Agcę. Kilka dni po zamachu, podczas pierwszego swego publicznego przemówienia w poliklinice Gemelli Ojciec Święty powiedział: „Modlę się za brata, który mnie zranił, a któremu szczerze przebaczyłem”. Na Boże Narodzenie 1983 roku, odwiedził on zamachowca w więzieniu. Kilkakrotnie spotkał się z jego matką, Muzeyen Agcą i jego bratem Adnaną. Pierwsze ze spotkań miało miejsce w 1987 roku. Nie było ono wcześniej umówione, jednak Jan Paweł II przełożył inne obowiązki, by spotkać się z rodziną Ali Agcy. W 1999 roku Papież prosił prezydenta Włoch o uniewinnienie Agcy. Niedługo potem Agca opuścił mury włoskiego więzienia, by ponownie za nie trafić, tyle że na terytorium Turcji, gdzie zatrzymano go za zabójstwo słynnego tureckiego dziennikarza, Abdiego Ipekci.

Sutanna z krwią Jana Pawła II w Sanktuarium w Krakowie.
fot. Tomasz Tołłoczko / BPN

12 marca 2000 roku w Dniu Przebaczenia obchodzonego w ramach obchodów Wielkiego Jubileuszu Roku 2000, podczas Mszy Świętej, kardynałowie i arcybiskupi stojący na czele poszczególnych urzędów w Watykanie, prosili Wszechmogącego Boga o przebaczenie za grzechy synów i córek Kościoła. Jan Paweł II m.in. powiedział:

Władco świata, Ojcze wszystkich ludzi, przez swojego Syna wezwałeś nas, byśmy miłowali nieprzyjaciół, dobrze czynili tym, którzy nas nienawidzą, i modlili się za naszych prześladowców. Wielokrotnie jednak chrześcijanie sprzeniewierzyli się Ewangelii i ulegając logice przemocy, pogwałcili prawa ludów i narodów, okazując pogardę dla ich kultur i tradycji religijnych: okaż się cierpliwy i miłosierny wobec nas i przebacz nam! Przez Chrystusa, Pana naszego.

EKUMENIZM WEDŁUG JANA PAWŁA II

 W 2002 roku Jan Paweł II wraz z prawosławnym patriarchą Rumunii – Teoktystem – podpisał Wspólną Deklarację o dążeniu do zjednoczenia. Natomiast w 2004 roku została podpisana deklaracja z ekumenicznym patriarchą Konstantynopola Bartłomiejem.

Świadomi, że świat chrześcijański cierpi z powodu dramatu podziału, nasi poprzednicy i my sami z wytrwałością kontynuowaliśmy „dialog miłości”, wpatrzeni w ten świetlany i błogosławiony dzień, gdy można będzie posilać się z tego samego kielicha świętym Ciałem i cenną Krwią Pana.

Podczas pielgrzymki do Armenii w 2001 roku, Papież został serdecznie przyjęty przez Głowę Kościoła ormiańskiego, katolikosa Karekina II. Biskup Rzymu zamieszkał w jego pałacu, który określił „domem swego Brata”. Na zakończenie trzydniowej pielgrzymki, Papież wraz z katolikosem Karekinem II wyrazili pragnienie kontynuowania wysiłków ekumenicznych, podpisując Wspólną Deklarację.

31 października 1999 roku w rocznicę wystąpienia Marcina Lutra w Augsburgu podpisana została katolicko-luterańska deklaracja o usprawiedliwieniu przez wiarę. W symbolicznym geście luterański pastor Georg Paul Mocko wraz z arcybiskupem Baltimore oraz kardynałem W. H. Keeler’em przybili na drzwiach katedry tekst deklaracji.

W trakcie pielgrzymki do Egiptu, 2 lutego 2000 roku Jan Paweł II spotkał się ze zwierzchnikiem Ortodoksyjnego Kościoła Koptyjskiego, papieżem Szenudą III. Podczas homilii w Kairze Karol Wojtyła wzywał do zjednoczenia chrześcijan: „Drodzy bracia, pospieszmy się, nie mamy czasu do stracenia!”. Papież raz jeszcze zaprosił do podjęcia dialogu mającego prowadzić do zjednoczenia chrześcijan.

Dzięki zabiegom Papieża zakończył się słynny, wielowiekowy spór wokół doktryny Nestoriusza, który kwestionował słuszność nadanego Maryi tytułu Theotokos (Bożej Rodzicielki). Formalnie, spór został zamknięty z chwilą podpisania Deklaracji przez Jana Pawła II oraz Mar Dinkha IV, patriarchę Asyryjskiego Kościoła Wschodu. Deklaracja ta stwierdziła, iż wielowiekowy spór chrystologiczny był wynikiem nieporozumień.

Wyjątkowym wydarzeniem było spotkanie reprezentantów wszystkich najważniejszych religii świata w Asyżu w 1986 roku i 2002 roku. W spotkaniu tym wzięli udział przedstawiciele religii chrześcijańskich i niechrześcijańskich: islamu, buddyzmu, hinduizmu, szintoizmu, dżinizmu, sikhów, konfucjanizmu i tradycyjnych religii afrykańskich. Zgromadzili się oni wszyscy razem, by wspólnie prosić o dar pokoju dla całego świata.

JAN PAWEŁ II – CZŁOWIEK DIALOGU

 Na początku pontyfikatu Papieża Polaka Stolica Apostolska utrzymywała stosunki dyplomatyczne z 96 krajami. Dzięki nieprzeciętnym zdolnościom prowadzenia dialogu przez Jana Pawła II, liczba ta wzrosła do 174 krajów i organizacji, wśród których znalazły się: Unia Europejska, Zakon Maltański, Federacja Rosyjska i Organizacja Wyzwolenia Palestyny. Poza tym Stolica Apostolska otrzymała status stałego obserwatora w ponad 40 organizacjach międzynarodowych, regionalnych, międzyrządowych i pozarządowych.

Jan Paweł II zapisał się w historii jako pierwszy papież, który przekroczył próg synagogi. Miało to miejsce 13 kwietnia 1986 roku, kiedy odwiedził on rzymską Synagogę Większą. Podczas przemówienia nazwał wyznawców judaizmu „starszymi braćmi w wierze”. Spotkania z Żydami miały miejsce niemalże podczas każdej zagranicznej pielgrzymki. W 2000 roku w trakcie podróży do Ziemi Świętej, Jan Paweł II w poszanowaniu żydowskiej tradycji, modlił się pod słynną Ścianą Płaczu w Jerozolimie, gdzie pozostawił następującą modlitwę:

Boże naszych ojców, który wybrałeś Abrahama i jego potomków, by ponieśli narodom Twe Imię: jesteśmy głęboko zasmuceni postępowaniem tych, którzy w ciągu dziejów spowodowali cierpienia Twych dzieci i prosząc o Twe wybaczenie, chcemy zobowiązać się do doskonałego braterstwa z Ludem Przymierza.

Podczas tej pielgrzymki miała także miejsce historyczna wizyta Jana Pawła II w Instytucie Pamięci Narodowej Yad Vashem.

Karol Wojtyła był również pierwszym papieżem, który przekroczył próg meczetu. Podczas swych licznych podróży apostolskich, spotykał się on z wyznawcami islamu. W 2001 roku będąc w Damaszku, nawiedził on meczet. Przemawiając do tamtejszego zgromadzenia, powiedział: „Za wszystkie przejawy wrogości między muzułmanami i chrześcijanami prosimy o przebaczenie Boga Najwyższego i siebie nawzajem”.

PRZEZ OKNA PAPIESKIE DO WIERNYCH

 Do historii papieskiego nauczania przeszły także trzy „okna”:

• Okno Pałacu Apostolskiego w Watykanie;
• Okno krakowskiej kurii przy ulicy Franciszkańskiej 3;
• Okno polikliniki Gemelli.

Okna te stały się symbolami głębokiej więzi i bliskości Papieża z wiernymi.

Szczególnym symbolem jedności i modlitewnej więzi wielkiego Duszpasterza z powierzonym mu ludem było okno Pałacu Apostolskiego w Watykanie, przy którym w każdą niedzielę i święto gromadzili się wierni, by wspólnie z Papieżem odmówić modlitwę „Anioł Pański”.

Jan Paweł II dzięki swojej autentyczności, żarliwej modlitwie, stylowi bycia i gestom stał się ulubieńcem mediów. Niemalże wszystkie jego spotkania z wiernymi, jak również liturgie celebrowane przez niego, transmitowane były za pośrednictwem mediów.

Okno papieskie w Krakowie, 2014.
Źródło: BPN.

NIEUSTAJĄCA KATECHEZA

 Do 5 stycznia 2005 roku Jan Paweł II odbył 1166 środowych audiencji ogólnych, tak zwanych „katechez środowych”, w których uczestniczyło prawie 18 mln pielgrzymów z całego świata, nie licząc innych spotkań i audiencji (ponad 8 mln pielgrzymów tylko w okresie Wielkiego Jubileuszu Roku 2000). Podczas audiencji papież wygłaszał cykle katechez. Najbardziej znany spośród nich nosił tytuł „Mężczyzną i niewiastą stworzył ich.”

Papież Jan Paweł II
Ze zbiorów Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie [AN.KIII.150.11446],
Źródło: projekt PAUart, domena publiczna.

Dwa razy w ciągu roku, w czasie Świąt Bożego Narodzenia oraz Świąt Wielkanocnych, Papież składał wiernym z całego świata życzenia oraz udzielał błogosławieństwa Urbi et Orbi (Miastu i Światu) w ponad 60 językach. Karol Wojtyła zapoczątkował ponadto szereg inicjatyw duszpasterskich o zasięgu międzynarodowym. W 1985 roku, podczas obchodów Międzynarodowego Roku Młodzieży, ustanowił on tak zwane Światowe Dni Młodzieży. Co roku, w Niedzielę Palmową na szczeblu diecezjalnym pod przewodnictwem swego miejscowego biskupa młodzi spotykają się na wspólnej modlitwie. Co dwa lata natomiast w różnych krajach świata odbywają się spotkania młodych z całego świata, którzy pod przewodnictwem Ojca Świętego wspólnie się modlą oraz uczestniczą w wielu wydarzeniach towarzyszących.

Jan Paweł II był również inicjatorem Światowych Spotkań Rodzin. Pierwsze tego typu zgromadzenie odbyło się w dniach 8 i 9 października 1994 roku, dając tym samym początek odbywającym się w cyklu 3 – letnim, spotkaniom rodzin. Z inicjatywy Jana Pawła II, począwszy od roku 1993, 11 lutego obchodzony jest jako Światowy Dzień Chorego. Uroczystości z tym Dniem związane mają miejsce co roku i odbywają się w różnych sanktuariach maryjnych na całym świecie. Ojciec Święty doskonale rozumiał kim dla niego i dla Kościoła są ludzie chorzy i cierpiący. W 1997 roku w Zakopanem powiedział: „Cierpienie przeżywane z Chrystusem jest najcenniejszym darem i najskuteczniejszą pomocą w apostolstwie”. Jan Paweł II był bardzo blisko ludzi chorych i cierpiących, gdyż nie tylko rozumiał jaki jest sens cierpienia, ale także sam naznaczony był chorobą i cierpieniem. Z kolei od 1997 roku, 2 lutego w uroczystość Ofiarowania Pańskiego, z inicjatywy Jana Pawła II obchodzony jest Dzień Życia Konsekrowanego.

Ponadto, w czasie swego pontyfikatu Papież proklamował:

• Rok Święty Odkupienia, z okazji 1950-tej rocznicy ukrzyżowania i zmartwychwstania Pana Jezusa, trwał od 25 marca 1983 roku do 22 kwietnia 1984 roku;
• Rok Maryjny, trwał od 7 czerwca 1987 roku do 15 sierpnia 1988 roku;
• Rok Rodziny, od 26 grudnia 1993 roku do 30 grudnia 1994 roku.
• Wielki Jubileusz Roku Świętego 2000, od 24 grudnia 1999 roku do 6 stycznia 2001 roku.
• Rok Różańca, od 6 października 2002 roku do 31 października 2003 roku;
• Rok Eucharystii, od 17 października 2004 roku do 29 października 2005 roku.

Ojciec Święty kontynuował także szereg inicjatyw, które zostały zainicjowane przez jego poprzedników, m.in. przez Pawła VI, takich jak Światowe Dni:

• Pokoju, obchodzone od 1968 roku, 1 stycznia (co roku);
• Środków Społecznego Przekazu, obchodzone od 1967 roku, najczęściej w maju;
• Modlitw o Powołania Kapłańskie, obchodzone od 1964 roku, najpierw w II, a następnie w IV Niedzielę Wielkanocną;
• Niedziele Misyjne, ustanowione jeszcze przez Piusa XI w październiku w 1929 roku;
• Migranta i  Uchodźcy,  obchodzone  od  1972  roku  z  inicjatywy  ONZ (Stolica Apostolska włączyła się w te obchody w 1986 roku).

Na każdą z tych okazji Jan Paweł II przygotowywał okolicznościowe orędzia.

Kontynuował on również zwoływanie co dwa – trzy lata zgromadzeń Synodu Biskupów, a także tworzył nowe formy zgromadzeń, takie jak zgromadzenia specjalne Synodu dla różnych kontynentów czy krajów (np. Liban). Formą podsumowania poruszanych w trakcie obrad synodalnych kwestii były publikowane w ślad za nimi adhortacje apostolskie. Jan Paweł II ogłosił 15 takich dokumentów.

Ojciec Święty opublikował także kilka książek:

 

• „Przekroczyć próg nadziei” (książka ta, uznana za światowy bestseller, została przetłumaczona na 40 różnych języków);
• „Dar i tajemnica”;
• „Wstańcie, chodźmy!”;
• „Tryptyk rzymski”;
• „Pamięć i tożsamość”.

Jan Paweł II każdego roku wygłaszał także orędzia na Światowe Dni:

 

• Młodzieży;
• Chorych;
• Komunikacji Społecznej;
• Pokoju.

Za jego pontyfikatu został wydany nowy „Kodeks Prawa Kanonicznego” (promulgowany 25 stycznia 1983 roku konstytucją apostolską „Sacre disciplinae leges”, który wszedł w życie 27 listopada 1983 roku, zastępując kodeks z 1917 roku) oraz pierwszy w historii „Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich” (1990 roku). Zasługą Jana Pawła II było także ogłoszenie „Katechizmu Kościoła Katolickiego” (na mocy konstytucji apostolskiej „Fidei depositum” z 11 października 1992 roku), jak również ogłoszenie „Kompendium Nauki Społecznej Kościoła” w 2004 roku.

DOROBEK JANA PAWŁA II: ENCYKLIKI, ADHORTACJE, KONSTYTUCJE I LISTY APOSTOLSKIE

 Znaczącym w dorobku pontyfikatu Jana Pawła II jest wyjątkowo liczny zbiór różnego rodzaju dokumentów. I tak, był on autorem 14 encyklik, 15 adhortacji apostolskich, 13 konstytucji apostolskich, 45 listów apostolskich, 29 dokumentów w formie motu proprio oraz tysięcy listów papieskich, przesyłanych z okazji doniosłych wydarzeń m.in. do Kościołów lokalnych, diecezji, sanktuariów, jak również listów do kardynałów, biskupów, kapłanów z okazji ważnych rocznic.

Nowatorskim pomysłem Jana Pawła II były tak zwane „listy otwarte” do różnych środowisk, np.:

• List do biskupów, kapłanów, rodzin zakonnych i wiernych Kościoła katolickiego o chrześcijańskim sensie ludzkiego cierpienia „Salvifici Dolores” (11 lutego 1984 roku);
• List do rodzin z okazji Roku Rodziny „Gratissimam sane” (2 lutego 1994 roku);
• List do dzieci w Roku Rodziny „Tra pochi giorno” (13 grudnia 1994 roku);
• List do Młodych „Parati semper” (31 marca 1985 roku);
• List z okazji Roku Maryjnego o godności i powołaniu kobiety „Mulieris dignitatem” (15 październik 1988 roku);
• List do biskupów, duchowieństwa i wiernych w związku z przygotowaniem Jubileuszu Roku 2000 „Tertio Millennio Adveniente” (10 listopada 1994 roku);
• List do artystów (4 kwietnia 1999 roku);
• List do moich braci i sióstr – ludzi w podeszłym wieku (1 października 1999 roku);
• List do  biskupów,  duchowieństwa  i  wiernych  na  zakończenie  Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 „Novo Millennio Ineunte” (6 stycznia 2001 roku);
• List do biskupów, duchowieństwa i wiernych o różańcu świętym „Rosarium Virginis Mariae” (16 października 2002 roku);
• List na rok Eucharystii „Mane nobiscum Domine” (7 listopada 2004 roku).

JAN PAWEŁ II – SZAFARZ SAKRAMENTÓW

 Jan Paweł II był pierwszym papieżem, który w praktyce łączył spoczywające na nim, podobnie jak na każdym biskupie, różne funkcje duszpasterskie. Jako pierwszy w historii Biskup Rzymu regularnie odwiedzał parafie swojej diecezji, by spotkać się ze swymi diecezjanami. Pierwszą zwizytowaną wspólnotą była parafia p.w. św. Franciszka Ksawerego w Rzymie, do której przybył 3 grudnia 1978 roku, a zatem już około 7 tygodni po wyborze. Do końca 2004 roku nawiedził 317 parafii z 333 istniejących w Wiecznym Mieście. Od 2003 roku, w związku z przybierającymi na sile dolegliwościami, które utrudniały mu poruszanie się, Jan Paweł II nie podejmował dalszych wizytacji, natomiast do Watykanu przybywały delegacje z poszczególnych parafii.

Nie tylko jako Biskup, ale także jako Proboszcz całego świata, Jan Paweł II udzielał wiernym sakramentów. W ciągu swego pontyfikatu, podczas 67 obrzędów chrztu, które zazwyczaj sprawował w Niedzielę Chrztu Pańskiego w Kaplicy Sykstyńskiej, Karol Wojtyła osobiście udzielił tego sakramentu 1501 osobom, w tym 687 dzieciom i 814 dorosłym. Udzielał go również podczas swych podróży apostolskich, m.in. w Akrze (Ghana), Nagasaki (Japonia), Onitshy (Nigeria), Wilnie i wielu innych miejscach. Po raz pierwszy Jan Paweł II udzielił sakramentu chrztu św., komunii św. i bierzmowania 11 osobom w Wielką Sobotę, 14 kwietnia 1979 roku w Bazylice św. Piotra. Każdego roku w Wielki Piątek Papież zasiadał w konfesjonale Bazyliki św. Piotra i spowiadał wiernych. Błogosławił także nowożeńcom podczas uroczystości zaślubin.

Każdego roku w Niedzielę Dobrego Pasterza udzielał diakonom święceń prezbiteratu. W sumie wyświęcił ponad 2800 kapłanów. 6 stycznia każdego roku, w uroczystość Objawienia Pańskiego, udzielał święceń biskupich. Jan Paweł II konsekrował 321 mianowanych przez siebie biskupów. W 2001 roku, ze względu na obchodzoną 6 stycznia ceremonię zakończenia obchodów Roku 2000, obrzęd udzielenia sakry biskupiej odbył się 19 marca. Papież Polak mianował 2/3 światowego episkopatu.

Jan Paweł II wyniósł do godności kardynalskiej 232 duchownych – jest to największa liczba w dziejach Kościoła. W latach 1979 – 2001 zwołał 6 zgromadzeń plenarnych Kolegium Kardynalskiego, czyli tak zwanych konsystorzy nadzwyczajnych, w celu omówienia bieżących i ważnych zagadnień z życia Kościoła.

Mari Arturo, Papież Jan Paweł II
Ze zbiorów Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie [AN.KIII.150.11443],
Źródło: projekt PAUart, domena publiczna.

1338 BŁOGOSŁAWIONYCH I 482 ŚWIĘTYCH

 Pontyfikat Jana Pawła II był niezwykły pod względem liczby dokonanych beatyfikacji i kanonizacji. Od 1588 roku, kiedy to papież Sykstus V ustanowił procedurę procesu kanonizacyjnego, aż do 1978 roku, czyli do czasu wyboru na Stolicę Piotrową Jana Pawła II, Kościół kanonizował 302 świętych.

Natomiast Jan Paweł II w czasie swego pontyfikatu, w ramach 148 beatyfikacji ogłosił 1338 błogosławionych, w tym 160 Polaków i dwóch papieży, Jana XXIII i Piusa IX. Podczas 51 kanonizacji ogłosił 482 świętych, w tym 11 Polaków. Warto podkreślić, że jako pierwszy w dziejach papież beatyfikował małżeństwo, Marię i Luigi Beltrame Quattrocchi.

Dokonując beatyfikacji i kanonizacji, Jan Paweł II ukazywał nie tylko, że świętość dostępna jest dla każdego, ale przede wszystkim przypominał, iż jest ona każdemu zadana.

PAPIEŻ JAN PAWEŁ II

 16 października 1978 roku około godziny 17:15 kolegium kardynałów wybrało 264 papieża. Został nim pierwszy w historii Słowianin, krakowski kardynał Karol Wojtyła, który przyjął imię Jan Paweł II. Pierwszy od 1522 r. papież nie będący z pochodzenia Włochem.

Swą posługę na Stolicy Piotrowej sprawował 9497 dni, a zatem 26 lat, 5 miesięcy i 16 dni. Jego pontyfikat był najdłuższym pontyfikatem XX wieku i trzecim pod względem długości w dziejach historii Kościoła. Najdłużej posługującym papieżem był św. Piotr (od ustanowienia go Głową Kościoła przez Chrystusa w roku 30, aż do męczeńskiej jego śmierci datowanej na rok 64 lub 67), a następnie błogosławiony Pius IX (jego pontyfikat trwał od 16 czerwca 1864 roku do 7 lutego 1878 roku, czyli 31 lat, 7 miesięcy i 22 dni).

Papież Jan Paweł II
Ze zbiorów Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie [AN.KIII.150.11449],
Źródło: projekt PAUart, domena publiczna.

Wyjątkowość i przełomowość pontyfikatu Jana Pawła II zapowiadało już jego pierwsze orędzie:

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!

Najdrożsi Bracia i Siostry,

Jeszcze przeżywamy wielki smutek z powodu śmierci naszego ukochanego papieża Jana Pawła I, a oto najdostojniejsi kardynałowie już powołali nowego Biskupa Rzymu.

Powołali go z dalekiego kraju… z dalekiego, lecz zawsze tak bliskiego przez łączność w wierze i tradycji chrześcijańskiej. Lękałem się przyjęcia tego wyboru, jednak czynię to w duchu posłuszeństwa naszemu Panu Jezusowi Chrystusowi oraz w całkowitym zawierzeniu Jego Matce, Najświętszej Maryi Pannie.

Nie wiem czy potrafię poprawnie się wysłowić w waszym… w naszym języku włoskim. Jeżeli się pomylę, to mnie poprawicie. Przedstawiam się wam wszystkim dzisiaj, by wyznać naszą wspólną wiarę, naszą nadzieję, naszą ufność pokładaną w Matce Chrystusa i Kościoła, i również, aby podjąć na nowo tę wędrówkę drogami historii i Kościoła, z pomocą Bożą i ludzką.

Jan Paweł II przyjmując z pokorą i głębokim zaufaniem posługę pasterzowania całemu Kościołowi, stał się „sługą sług”. Każdy dzień jego pontyfikatu wytyczał ścieżkę wiodącą do konkretnego człowieka po to, aby ów człowiek zechciał na oścież otworzyć drzwi Chrystusowi. Papież Polak zmienił serca milionów ludzi na całym świecie, zmienił wręcz oblicze tego świata. Dlatego też pontyfikat jego nazywamy

1978 – ROK DWÓCH KONKLAWE

 Kilka miesięcy przed planowaną datą zamknięcia I Synodu Diecezji Krakowskiej, 6 sierpnia 1978 roku o godz. 21:40 świat obiegła wiadomość o śmierci papieża Pawła VI. Zaskoczyła ona kardynała Wojtyłę na wakacjach. Już kilka dni później był wraz z ks. prymasem Wyszyńskim w drodze do Rzymu by wziąć udział w uroczystościach pogrzebowych (12 sierpnia) oraz w mającym się odbyć 25 sierpnia konklawe.

W czwartej turze głosowania papieżem został wybrany sześćdziesięciosześcioletni kardynał Albino Luciani, który przyjął imię Jan Paweł I. Jego pontyfikat trwał trzydzieści trzy dni. Jego śmierć (28/29 września) była prawdziwym wstrząsem dla światem.

Sprawozdanie radiowe z Rzymu po wyborze Karola Wojtyły na papieża.
Zdjęcie z serwisu www.szukajwarchiwach.gov.pl.

Po raz kolejny kardynałowie przybyli do Rzymu, aby wziąć udział w uroczystościach pogrzebowych, a następnie w kolejnym konklawe, które rozpoczęło się 14 października. Dwa dni później, 16 października 1978 roku około godz. 17:15 Biskupem Rzymu i następcą św. Piotra został Karol Wojtyła, który będąc wiernym wobec swoich poprzedników, przyjął imię Jan Paweł II.

Kilka dni później, 22 października na Placu św. Piotra odbyła się uroczysta inauguracja jego pontyfikatu. Gesty nowo wybranego Papieża, słowa i intonacja głosu podczas przemówienia, otwartość i chęć bezpośredniego kontaktu z uczestnikami Mszy Świętej były zapowiedzią nieprzeciętnego pontyfikatu. Po zakończonej ceremonii Jan Paweł II ukazał się jeszcze w oknie swego apartamentu i zapowiedział zebranym, że w każdą niedzielę będzie się z nimi spotykał na wspólnej modlitwie Anioł Pański. Na zakończenie dodał: „Pora kończyć. Czas na obiad!” Prostota, dobroć i nieprzeciętna radość Jana Pawła II była zapowiedzią zerwania ze sztywnym i podniosłym sposobem sprawowania papieskiej posługi. Całym sobą pokazywał, iż naturalność, spontaniczność i powaga spraw mogą wzajemnie się przenikać.

Nie lękajcie się przygarnąć Chrystusa i przyjąć Jego władzę! (…) Nie lękajcie się! Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi! Jego zbawczej władzy otwórzcie granice państw, systemów ekonomicznych, systemów politycznych, kierunków cywilizacyjnych! Nie lękajcie się!

Jan Paweł II, „Homilia w czasie Mszy Świętej inaugurującej pontyfikat”, Rzym 22 października 1978 roku.

SYNOD DIECEZJI KRAKOWSKIEJ I REFORMY W KOŚCIELE

 Najwięcej uwagi w swej kardynalskiej posłudze Wojtyła poświęcił jednak wdrażaniu postanowień Soboru Watykańskiego II. W 1971 roku powołał tak zwaną Komisję Przygotowawczą Synodu Archidiecezji Krakowskiej, której celem było wszechstronne opracowanie dokumentów synodalnych oraz zbadanie opinii zarówno świeckich jak i kapłanów. W roku następnym kardynał Wojtyła opublikował U podstaw odnowy. Studium o realizacji Vaticanum II, przewodnik dla osób zaangażowanych we wcielanie w życie postanowień Vaticanum II. Synod był praktycznym uczeniem się Soboru, czasem refleksji Kościoła partykularnego nad nauczaniem soborowym. Czasem pogłębiania wiary i postaw chrześcijańskich. Owocem prac Soboru Watykańskiego II było 16 dokumentów. Owocem zaś Synodu było uczestnictwo tysięcy ludzi świeckich w życiu Kościoła.

I Synod Diecezji Krakowskiej został uroczyście otwarty 8 maja 1972 roku, w 900. rocznicę rozpoczęcia pasterzowania na stolicy biskupiej w Krakowie Stanisława ze Szczepanowa (rok 1072). Utworzono wówczas trzysta zespołów angażujących około jedenaście tysięcy osób świeckich i duchownych, które pracowały przez siedem lat. Kardynał Wojtyła zaplanował bowiem uroczyste zakończenie Synodu na 8 maja 1979 roku, w 900. rocznicę męczeńskiej śmierci Stanisława ze Szczepanowa (1079). Kto mógł wówczas przypuszczać, iż kilka miesięcy przed tą datą kardynał Wojtyła zostanie wybrany papieżem?

Praktyczne wprowadzanie idei Soboru nie mogło zamknąć się tylko w obrębie diecezji krakowskiej dlatego w 1975 roku, w 50. rocznicę powstania metropolii krakowskiej (w 1925 roku Pius XI utworzył metropolię krakowską, w skład której wchodziły: archidiecezja krakowska, diecezja katowicka, częstochowska, tarnowska i kielecka) kardynał Wojtyła otworzył I Synod Prowincji Krakowskiej. Synod Diecezjalny oraz Synod Prowincjalny zostały zakończone po wyborze metropolity krakowskiego na Stolicę Piotrową. Uroczyste zakończenie I Synodu Diecezjalnego odbyło się 8 czerwca 1979 roku podczas pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny.

Zakończenie natomiast I Synodu Prowincji Krakowskiej miało miejsce 22 czerwca 1983 roku podczas drugiej podróży apostolskiej Jana Pawła II do Polski. Kolejne synody odbywające się w Polsce wzorowały się na I Synodzie Diecezji Krakowskiej.

ARCHIDIECEZJALNE KRAKOWSKIE SEMINARIUM

 Szczególną troską Kardynał otaczał również alumnów krakowskiego Seminarium. Przyszłym kapłanom poświęcał wiele czasu, gdyż tak jak jego poprzednik, kardynał Stefan Sapieha, uważał, iż są oni przyszłością Kościoła. Jako przewodniczący Komisji Episkopatu d.s. Nauki Katolickiej, dbał o najlepszą formację kleryków i młodych księży, niejednokrotnie wysyłając ich na studia do Rzymu.

Ks. abp Karol Wojtyła na dziedzińcu KUL-u (1965-75).
fot. Marian Hałasa/KUL.
Domena publiczna.

Wojtyła – profesor, wykładowca – jako ostatni doktor otrzymał habilitację na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ubolewał, iż został on zlikwidowany przez ówczesne władze w 1954 roku i niejednokrotnie zabiegał o jego przywrócenie.

Wkrótce po likwidacji Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim, profesorowie teologii utworzyli nowy Wydział Teologiczny w ramach Archidiecezjalnego Krakowskiego Seminarium. Wprawdzie nie miał on prawa nadawania stopni naukowych w imieniu państwa, zachował jednak swoje prawo do nadawania stopni mocą autorytetu Stolicy Apostolskiej. Karol Wojtyła starał się o uzyskanie poparcia w Rzymie, zwracając się do Stolicy Apostolskiej o nadanie statusu Wydziału Papieskiego. Nastąpiło to w 1974 roku. Dwa lata później, w 1976 roku został zainaugurowany również Wydział Filozoficzny.

Już niebawem, 8 grudnia 1981 roku Karol Wojtyła, jako Jan Paweł II, utworzył w Krakowie  Papieską  Akademię  Teologiczną, w  skład  której  weszły  trzy  wydziały: Teologiczny, Filozoficzny i Historii Kościoła. Historia dopisała swój własny finał 19 czerwca 2009 roku, kiedy Ojciec Święty Benedykt XVI podniósł Akademię do godności Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II.

DUSZPASTERSTWO MŁODZIEŻY

 W swej diecezji Kardynał Wojtyła powołał Duszpasterstwo Młodzieży, które swą pierwszą siedzibę miało przy Placu Mariackim 5/4 w Krakowie. Zadaniem Duszpasterstwa było ciągłe poszukiwanie, doskonalenie i wczuwanie się w potrzeby młodych ludzi. W 1969 roku jego założyciel powołał na Diecezjalnego Referenta Duszpasterstwa Młodzieży ks. prałata Antoniego Sołtysika. Jego zadaniem było zorientowanie się jakie formy duszpasterstwa istnieją w parafiach, jak je rozwijać w duchu nauczania Soboru Watykańskiego II, uwzględniając możliwości i potrzeby panujące w diecezji.

Od 1972 roku Duszpasterstwo Młodzieży wraz z ks. Antonim Sołtysikiem włączyło się w prace Synodu Diecezjalnego. Celem prac młodzieżowych zespołów synodalnych była formacja duchowa, liturgiczna, apostolska oraz intelektualna, obejmująca każdego młodego człowieka. Prace młodzieżowych synodów dały początek tygodniowym rekolekcjom formacji apostolskiej i stały się podwaliną dla tak zwanych Grup Apostolskich. Ich celem było apostołowanie młodych przez młodych, w znaczeniu osobistego dawania świadectwa, a także w znaczeniu wspólnego apostołowania poprzez grupę (stąd ich nazwa).

9 listopada 1973 roku na spotkaniu duszpasterzy służby liturgicznej i duszpasterzy młodzieży, Kardynał Wojtyła powiedział: „sprawa duszpasterstwa młodzieży jest dla przyszłości Kościoła, Ojczyzny i świata sprawą podstawową”. 13 stycznia 1976 roku natomiast mówił: „Duszpasterstwo Młodzieży Archidiecezji Krakowskiej zorganizowane jest w dwóch pionach. Jeden pion – Duszpasterstwo Liturgicznej Służby Ołtarza. Drugi pion – Duszpasterstwo Młodzieży Archidiecezji Krakowskiej (…) otwarte na całą młodzież, zarówno objętą katechizacją, jak też młodzież pozaszkolną i pracującą. Charakterystyczną cechą Duszpasterstwa Młodzieży jest poszukiwanie dostępu duszpasterskiego do tych kręgów młodzieżowych, które nie są objęte katechizacją. W związku z tym Duszpasterstwo Młodzieży musi mieć charakter jak najbardziej otwarty i poszukujący”.

Kardynał Wojtyła popierał także nowe duszpasterskie działania w dziedzinie muzyki. Wspierał w tym zakresie salezjanina – ks. Jana Palusińskiego – który od 1969 roku organizował Sacrosong, festiwal współczesnej muzyki religijnej. Gitara, perkusja i elementy big-beatu, które nierzadko gościły w festiwalowym repertuarze, były zupełną nowością w Kościele polskim lat 60. XX w. Każdego roku Sacrosong odbywał się w innym mieście. Gościł on między innymi w Krakowie, a osobistym patronatem objął go kardynała Karol Wojtyła, bez którego pomocy nowatorski festiwal prawdopodobnie nie miałby szansy zaistnieć.

KARDYNAŁ WOJTYŁA – BUDOWNICZY WSPÓLNOTY

 W 1965 roku Karol Wojtyła w kurii metropolitalnej utworzył Wydział Duszpasterstwa Charytatywnego. Wydział ten nadzorował posługę niewidomym i głuchoniemym oraz koordynował organizację pielgrzymek do Kalwarii Zebrzydowskiej, rekolekcji czy dwutygodniowych wakacji dla chorych, ludzi starszych i niepełnosprawnych dzieci. Do pomocy w organizowaniu zapraszano wolontariuszy, seminarzystów, studentów, zakonnice. O inicjatywach i nowych metodach opieki członków zespołów charytatywnych informował biuletyn „Miłość Uczynna”, który później przekształcił się w „Apostolstwo Miłości”.

Kardynał Wojtyła w swej diecezji zreformował wszelkie działające sekcje i zastąpił je duszpasterstwami: młodzieży, studentów, rodzin, lekarzy, chorych, osób starszych. Dbał o to, aby każde z nich działało prężnie. W okresie bożonarodzeniowym do swego domu na spotkania zapraszał krakowską inteligencję, prawników, lekarzy, pielęgniarki, pisarzy i artystów. Po krótkiej modlitwie łamano się opłatkiem, a następnie swobodnie rozmawiano. Kardynał spotykał się także z dziećmi, odwiedzając je w przedszkolach czy organizując dla nich bale karnawałowe.

Szczególną jednak troską Kardynał Wojtyła otaczał ludzi młodych. Wspierał wszelkie inicjatywy mające na celu kształtowanie młodego pokolenia. Z niepokojem dostrzegał, iż głównym celem programów szkolnych było wyeliminowanie Boga z życia młodych. Działalność bowiem władz komunistycznych zmierzała do podważania autorytetu Kościoła oraz umiłowania Ojczyzny. Kardynał Wojtyła popierał więc wszelkie inicjatywy duszpasterzy, którzy przeciwstawiali się panującym wówczas tendencjom. Swą troskliwą opieką otoczył założony przez ks. Franciszka Blachnickiego Ruch „Światło – Życie”, którym w archidiecezji krakowskiej od 1973 roku aż do roku 2001 kierował ks. Franciszek Chowaniec. Kardynał odpowiadając na jego zaproszenia, odwiedzał wszystkie wakacyjne turnusy rekolekcyjne, wspierał młodzież i duszpasterzy nie tylko krzepiącym słowem i swą obecnością, ale także konkretną materialną pomocą. Bronił także uczestników rekolekcji oazowych przed szykanami władz komunistycznych, był orędownikiem i duchowym wsparciem nie tylko dla ruchu oazowego, ale swą opieką otaczał każdego młodego człowieka.

Kardynał Karol Wojtyła na ambonie podczas wygłaszania kazania.
Zdjęcie z serwisu www.szukajwarchiwach.gov.pl.